“Bank Respublika” böyüyür, amma marja daralır – risklər nədir?

“Bank Respublika” ASC-nin 2025-ci ilin yanvar–sentyabr ayları üzrə açıqladığı rəsmi maliyyə hesabatı əsasında aparılan təhlil bankın aktivlər və gəlirlər baxımından artım nümayiş etdirdiyini göstərir. Bununla yanaşı, hesabatdakı göstəricilər bir sıra riskli və diqqətçəkən məqamları da üzə çıxarır.
Faiz gəlirləri artır, amma xərclər daha sürətlə böyüyür

Bankın rəsmi hesabatına görə, 2025-ci ilin 9 ayında faiz gəlirləri 217 milyon 737 min manat olub ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 26,1% artım deməkdir. Lakin faiz xərcləri 90 milyon 839 min manata yüksələrək 43,8% artım göstərib. Bu göstəricilər bankın gəlir artımını daha baha resurslar hesabına əldə etdiyini və xalis faiz marjasının daraldığını göstərir. Nəticədə xalis faiz gəliri 126 milyon 898 min manat təşkil edib.

Əməliyyat xərcləri gəlirləri üstələyir

Hesabata əsasən, bankın cəmi əməliyyat gəlirləri 247 milyon 946 min manat olub və 23,5% artıb. Eyni dövrdə əməliyyat xərcləri 189 milyon 318 min manata çataraq 31,9% artım nümayiş etdirib. Bu, gəlirlərin artım tempinin xərclərdən geri qaldığını və səmərəlilik marjasına təzyiqin artdığını göstərir.

Ehtiyatların kəskin artımı risklərdən xəbər verir

“Bank Respublika”nın hesabatında göstərilir ki, 2025-ci ilin 9 ayında mümkün zərərlər üçün 3 milyon 959 min manat ehtiyat ayrılıb. Bu rəqəm ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 63,7% çoxdur. Ehtiyatların bu templə artması kredit portfeli üzrə potensial risklərin yüksəldiyini göstərən əsas göstəricilərdən biridir.

Aktivlər sürətlə artır, mənfəət artımı zəif qalır

30 sentyabr 2025-ci il tarixinə bankın cəmi aktivləri 2 milyard 717 milyon manat təşkil edib ki, bu da 24,9% artım deməkdir. Bununla yanaşı, xalis mənfəət cəmi 9,9% artaraq 43 milyon 168 min manat olub. Hesabat göstəriciləri aktivlərin sürətli artımının mənfəətə eyni templə çevrilmədiyini göstərir.

Borclanma artır, resurs strukturu dəyişir

Rəsmi məlumata əsasən, bankın kredit təşkilatları və digər maliyyə institutları qarşısında öhdəlikləri 864 milyon manata çatıb. Bu, 65,1% artım deməkdir. Həmin mənbələrin ümumi öhdəliklərdə payı 26,5%-dən 34,7%-ə yüksəlib ki, bu da bankın maliyyələşmədə borclanmaya daha çox üstünlük verdiyini göstərir.

Depozit portfelində struktur dəyişiklikləri

Hesabatda qeyd olunur ki, bankın depozit portfeli 1 milyard 515 milyon manat olub. Lakin fiziki şəxslərin depozitləri 5,3% azalaraq 602 milyon manata, hüquqi şəxslərin depozitləri isə 28,3% artaraq 912 milyon manata yüksəlib. Bu, daha dəyişkən korporativ vəsaitlərin payının artması deməkdir.

Nəticə...

“Bank Respublika” ASC-nin öz rəsmi maliyyə hesabatı əsasında aparılan bu təhlil göstərir ki, bank böyümə mərhələsindədir. Lakin artan faiz xərcləri, yüksələn ehtiyatlar, borclanmanın sürətli artımı və marjanın daralması növbəti dövrlərdə bankın mənfəətliliyinə və maliyyə dayanıqlılığına təzyiq yarada biləcək əsas risklər kimi önə çıxır.

Qeyd: Təhlil bankın açıqladığı rəsmi maliyyə hesabatı əsasında hazırlanıb.

Qeyd edək ki, Müşahidə Şurasının sədri Şakir, İdarə Heyətinin sədri isə Rəhimov Tariyel İsmayılovdur.